ગુરુ પૂર્ણિમા 2026: શુભ મુહૂર્ત, પૂર્ણિમા તિથિ, પૂજા વિધિ અને મહત્વ જાણો
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ગુરુ પૂર્ણિમાનું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસ ગુરુ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો અને તેમના આશીર્વાદ મેળવવાનો પવિત્ર અવસર માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં ગુરુ પૂર્ણિમા 29 જુલાઈ, બુધવારે ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે મહર્ષિ વેદવ્યાસજીની જન્મજયંતિ પણ ઉજવવામાં આવે છે, તેથી તેને વ્યાસ પૂર્ણિમા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
જો તમે ગુરુ પૂર્ણિમા 2026ની તારીખ, શુભ મુહૂર્ત, પૂજા વિધિ, મહત્વ અને આ દિવસે શું કરવું જોઈએ તેની સંપૂર્ણ માહિતી જાણવા માંગતા હો, તો આ લેખ અંત સુધી જરૂર વાંચો.
ગુરુ પૂર્ણિમા 2026 ક્યારે છે?
- તારીખ: 29 જુલાઈ 2026 (બુધવાર)
- પર્વ: ગુરુ પૂર્ણિમા / વ્યાસ પૂર્ણિમા
પૂર્ણિમા તિથિ 2026
- પૂર્ણિમા તિથિ શરૂ: 28 જુલાઈ 2026 (સાંજ)
- પૂર્ણિમા તિથિ સમાપ્ત: 29 જુલાઈ 2026 (સાંજ)
ગુરુ પૂર્ણિમાનું મહત્વ
ભારતીય પરંપરામાં ગુરુને ભગવાન કરતાં પણ ઊંચું સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.
“ગુરુ બ્રહ્મા, ગુરુ વિષ્ણુ, ગુરુ દેવો મહેશ્વરઃ…”
ગુરુ આપણને જ્ઞાન, સંસ્કાર અને જીવનમાં સાચો માર્ગ બતાવે છે. તેથી ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસે પોતાના શિક્ષક, આધ્યાત્મિક ગુરુ, માતા-પિતા અથવા જીવનમાં માર્ગદર્શન આપનાર દરેક વ્યક્તિનો આભાર માનવાનો દિવસ છે.
આ દિવસે મહર્ષિ વેદવ્યાસજીની પણ વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે મહાભારત, પુરાણો અને વેદોના જ્ઞાનને લોકકલ્યાણ માટે વ્યવસ્થિત રીતે રજૂ કર્યું હતું.
ગુરુ પૂર્ણિમા પૂજા વિધિ
ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસે નીચે મુજબ પૂજા કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.
1. વહેલા સ્નાન કરો
બ્રહ્મમુહૂર્તમાં ઉઠીને પવિત્ર સ્નાન કરો.
2. ભગવાનનું પૂજન
ઘરમાં ભગવાન વિષ્ણુ, શ્રીકૃષ્ણ અથવા ભગવાન શિવની પૂજા કરો.
3. ગુરુનું સન્માન
તમારા ગુરુ, શિક્ષક અથવા માતા-પિતાના ચરણ સ્પર્શ કરીને આશીર્વાદ લો.
4. દીવો પ્રગટાવો
ઘીનો દીવો પ્રગટાવીને ફૂલ અને ફળ અર્પણ કરો.
5. ગુરુ મંત્રનો જાપ
ઓછામાં ઓછા 108 વખત ગુરુ મંત્રનો જાપ કરો.
6. દાન કરો
અન્ન, કપડાં, પુસ્તકો અથવા જરૂરિયાતમંદ લોકોને દાન આપવું ખૂબ શુભ માનવામાં આવે છે.
ગુરુ પૂર્ણિમા મંત્ર
ગુરુ બ્રહ્મા ગુરુ વિષ્ણુઃ
ગુરુ દેવો મહેશ્વરઃ।
ગુરુઃ સાક્ષાત્ પરબ્રહ્મ
તસ્મૈ શ્રી ગુરવે નમઃ॥
ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસે શું કરવું?
- ગુરુના આશીર્વાદ લેવા.
- ધાર્મિક ગ્રંથોનું વાંચન.
- ધ્યાન અને જપ કરવો.
- દાન અને સેવા કરવી.
- વૃક્ષારોપણ કરવું.
- ગાયને લીલું ઘાસ ખવડાવવું.
- વડીલોનું સન્માન કરવું.
શું ન કરવું?
- ગુરુ અથવા વડીલોનું અપમાન ન કરવું.
- ઝઘડો અને ક્રોધથી દૂર રહેવું.
- ખોટું બોલવું નહીં.
- નશીલા પદાર્થોનું સેવન ન કરવું.
- કોઈનું અપમાન કે નિંદા ન કરવી.
ગુરુ પૂર્ણિમાનું આધ્યાત્મિક મહત્વ
ગુરુ પૂર્ણિમા માત્ર એક ધાર્મિક તહેવાર નથી, પરંતુ જીવનમાં જ્ઞાન, શિસ્ત અને સંસ્કારનું મહત્વ સમજાવતો પવિત્ર દિવસ છે. ગુરુ વિના જ્ઞાન શક્ય નથી અને જ્ઞાન વિના જીવન અધૂરું છે. તેથી આ દિવસે દરેક વ્યક્તિએ પોતાના ગુરુ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવી જોઈએ.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
ગુરુ પૂર્ણિમા 2026 ક્યારે છે?
29 જુલાઈ 2026, બુધવારે.
ગુરુ પૂર્ણિમા કોની યાદમાં ઉજવાય છે?
મહર્ષિ વેદવ્યાસજી અને તમામ ગુરુઓના સન્માનમાં.
ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસે શું કરવું?
ગુરુ પૂજન, જપ, દાન, સેવા અને આશીર્વાદ લેવા.
ગુરુ પૂર્ણિમા અને વ્યાસ પૂર્ણિમા એક જ છે?
હા, બંને એક જ દિવસ ઉજવાય છે.
ગુરુ પૂર્ણિમા 2026નો પવિત્ર દિવસ આપણને ગુરુ પ્રત્યે આદર, ભક્તિ અને કૃતજ્ઞતાનો સંદેશ આપે છે. આ દિવસે ગુરુના આશીર્વાદ મેળવવા, દાન-પુણ્ય કરવા અને આધ્યાત્મિક જીવન તરફ આગળ વધવા માટે વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. જો તમે આ દિવસની પૂજા શ્રદ્ધાપૂર્વક કરશો તો જીવનમાં જ્ઞાન, શાંતિ અને સફળતા પ્રાપ્ત કરવાની માન્યતા છે.