દુનિયામાં જ્યારે પણ કોઈ અત્યંત જોખમી કે ગુપ્ત લશ્કરી ઓપરેશનની વાત આવે છે, ત્યારે અમેરિકાના ‘ડેલ્ટા ફોર્સ’નું નામ સૌથી પહેલા લેવામાં આવે છે. તાજેતરમાં વેનેઝુએલામાં અમેરિકાના કથિત ગુપ્ત ઓપરેશન્સને લઈને ડેલ્ટા ફોર્સ ફરી ચર્ચામાં આવ્યું છે. ચાલો જાણીએ આ ખતરનાક યુનિટ વિશેની કેટલીક રોમાંચક વાતો.
ડેલ્ટા ફોર્સ શું છે?
ડેલ્ટા ફોર્સ એ યુએસ આર્મીનું સૌથી ચુનંદા (Elite) અને ગુપ્ત સ્પેશિયલ મિશન યુનિટ છે. તેનું સત્તાવાર નામ 1st Special Forces Operational Detachment–Delta (1st SFOD-D) છે. તેને ‘ધ યુનિટ’ અથવા ‘કોમ્બેટ એપ્લિકેશન્સ ગ્રુપ’ (CAG) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ ફોર્સ સીધા જોઈન્ટ સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ કમાન્ડ (JSOC) હેઠળ કામ કરે છે. તેનું સત્તાવાર નામ 1st Special Forces Operational Detachment–Delta (1st SFOD-D) છે. તેને સામાન્ય રીતે ડેલ્ટા ફોર્સ, યુનિટ અથવા Combat Applications Group (CAG) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ યુનિટ સીધા જોઈન્ટ સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ કમાન્ડ (JSOC) હેઠળ કાર્ય કરે છે અને ફક્ત અત્યંત સંવેદનશીલ મિશન માટે જ તૈનાત કરવામાં આવે છે.
સ્થાપના અને પ્રેરણા:
ડેલ્ટા ફોર્સની સ્થાપના 1977માં કર્નલ ચાર્લ્સ ચાર્લી બેકવિથ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. બેકવિથ બ્રિટિશ સ્પેશિયલ એર સર્વિસ (SAS) માં સેવા આપી ચૂક્યા હતા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે સમાન ટાયર-1 યુનિટ બનાવવાની પ્રેરણા તેમને મળી હતી. તેનું મુખ્ય મથક ફોર્ટ લિબર્ટી (અગાઉ ફોર્ટ બ્રેગ), ઉત્તર કેરોલિનામાં છે. આ યુનિટ તેની શરૂઆતથી જ ખૂબ જ ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યું છે.
પસંદગી પ્રક્રિયાને સૌથી મુશ્કેલ કેમ માનવામાં આવે છે?
ડેલ્ટા ફોર્સમાં યુએસ આર્મીમાંથી ભરતી કરવામાં આવે છે, પરંતુ મોટાભાગના સૈનિકો આર્મી રેન્જર્સ અને ગ્રીન બેરેટ્સમાંથી આવે છે. પસંદગી પ્રક્રિયા એટલી કઠોર છે કે 90 ટકાથી વધુ ઉમેદવારોને બહાર કરી દેવામાં આવે છે. તે માત્ર શારીરિક શક્તિ જ નહીં પરંતુ માનસિક સ્વસ્થતા, દબાણ હેઠળ નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને એકલા કામ કરવાના આત્મવિશ્વાસનું પણ પરીક્ષણ કરે છે. પસંદ કરાયેલા સૈનિકોની ઓળખ સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં પણ ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે.
ઓપરેશનલ પદ્ધતિઓ અને વિશેષતાઓ
ડેલ્ટા ફોર્સની ઓપરેશનલ પદ્ધતિઓ અન્ય એકમોથી અલગ છે. તેના સૈનિકો ઘણીવાર ગણવેશ પહેરતા નથી અને નાના જૂથોમાં કાર્ય કરે છે. તેમને મિશન દરમિયાન રણનીતિ બદલવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા છે. આ એકમ સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક, હોસ્ટેજ રેસ્ક્યૂ, હાઈ વેલ્યુ ટાર્ગેટના લક્ષ્યોને પકડવા અથવા તટસ્થ કરવા અને ગુપ્ત ગુપ્તચર મિશનમાં નિષ્ણાત છે. નાગરિકોને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના શહેરી વિસ્તારોમાં કાર્ય કરવાની તેની ક્ષમતા તેની ઓળખ છે.
સમય જતાં ડેલ્ટા ફોર્સે અનેક હાઇ-પ્રોફાઇલ ઓપરેશન્સમાં ભાગ લીધો છે. ઇરાકમાં સદ્દામ હુસૈનની શોધ, ISIS નેતા અબુ બકર અલ-બગદાદી સામે ઓપરેશન અને સોમાલિયા અને ગ્રેનાડામાં યુએસ લશ્કરી ઓપરેશન – આ બધા માટે યુનિટ જવાબદાર છે. જો કે તેના સ્વભાવને કારણે, મોટાભાગના મિશનની સત્તાવાર વિગતો જાહેર કરવામાં આવતી નથી.
શા માટે તેને આટલું ખતરનાક માનવામાં આવે છે?
ડેલ્ટા ફોર્સની તાલીમ અને તેની કાર્યપદ્ધતિ તેને વિશ્વના અન્ય સૈન્ય એકમોથી અલગ પાડે છે:
-
ગુપ્તતા: આ યુનિટના અસ્તિત્વ અને તેના મિશન વિશે અમેરિકી સરકાર ભાગ્યે જ સત્તાવાર રીતે કંઈ બોલે છે.
-
બહુપક્ષીય તાલીમ: તેના સભ્યોને પેરાશૂટ જમ્પિંગ, અદ્યતન સ્નાઈપિંગ, ડાઈવિંગ, વિસ્ફોટકોનો નિકાલ અને તબીબી સારવાર જેવી બાબતોમાં માસ્ટર બનાવવામાં આવે છે.
-
ચોકસાઈ: શહેરી વિસ્તારોમાં નાગરિકોને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના દુશ્મનનો ખાતમો કરવામાં આ ફોર્સ એક્સપર્ટ માનવામાં આવે છે.
ડેલ્ટા ફોર્સના યાદગાર મિશન
ઇતિહાસમાં એવા અનેક કિસ્સાઓ છે જ્યાં ડેલ્ટા ફોર્સે અશક્ય લાગતા મિશનને પાર પાડ્યા છે:
-
સદ્દામ હુસૈનની શોધ: ઇરાક યુદ્ધ દરમિયાન સદ્દામ હુસૈનને પકડવામાં આ યુનિટે મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
-
અબુ બકર અલ-બગદાદી: ISIS ના ખૂંખાર નેતા અલ-બગદાદી વિરુદ્ધના ઓપરેશનમાં પણ ડેલ્ટા ફોર્સે જ લીડ લીધી હતી.
-
સોમાલિયા અને ગ્રેનાડા: અમેરિકાના અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય હસ્તક્ષેપ અને બચાવ કામગીરીમાં ડેલ્ટા ફોર્સ સામેલ રહ્યું છે.
વેનેઝુએલા અને વર્તમાન સ્થિતિ
હાલમાં જ્યારે વેનેઝુએલામાં અમેરિકાના ગુપ્ત સૈન્ય ઓપરેશન્સની અટકળો તેજ બની છે, ત્યારે ડેલ્ટા ફોર્સનું નામ ફરીથી સુરખિઓમાં આવ્યું છે. ભલે સરકાર આ મિશનની વિગતો જાહેર ન કરે, પણ ડેલ્ટા ફોર્સની હાજરી જ દુશ્મનો માટે મોટો ખતરો માનવામાં આવે છે.
ડેલ્ટા ફોર્સને ખતરનાક માનવામાં આવે છે. કારણ કે તે ઝડપથી, સચોટ રીતે અને અત્યંત ગુપ્તતા સાથે કાર્ય કરે છે. તેના કર્મચારીઓને પેરાશૂટ જમ્પિંગ, ડાઇવિંગ, સ્નાઇપિંગ, વિસ્ફોટકોના નિકાલ અને અદ્યતન તબીબી સંભાળમાં પણ તાલીમ આપવામાં આવે છે. વિશ્વના કોઈપણ ભાગમાં કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં કાર્ય કરવાની તેની ક્ષમતા તેને અમેરિકાનું સૌથી વિશ્વસનીય ટાયર-1 યુનિટ બનાવે છે.
