ખેડૂતો માટે સરકારની નવી પહેલ PM ધન ધાન્ય કૃષિ યોજના છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે ખેડૂતોને પાક ઉત્પાદન અને વેચાણમાં સહાય આપવા માટે આર્થિક સમર્થન પૂરુ પાડવું. આ યોજના દ્વારા ખેડૂતોને નફાકારક ખેતી કરવા માટે પ્રોત્સાહન મળે છે અને તેઓની આવકમાં વધારો થાય છે.
ભારત એક કૃષિપ્રધાન દેશ છે અને આપણા ખેડૂતો દેશના અર્થતંત્રનો પાયો છે. ખેડૂતોની આવક વધારવા અને કૃષિ ક્ષેત્રને આધુનિક બનાવવાના હેતુથી કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્ત્વકાંક્ષી યોજના શરૂ કરી છે: “પ્રધાનમંત્રી ધન ધાન્ય કૃષિ યોજના” (PMDDKY). આ યોજના દેશના એવા 100 જિલ્લાઓને પરિવર્તિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જ્યાં
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ₹35,440 કરોડની બે મોટી યોજનાઓ શરૂ કરી, જેમાં આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે કઠોળ મિશનનો સમાવેશ થાય છે. આ કાર્યક્રમ સમાજવાદી નેતા જયપ્રકાશ નારાયણની જન્મજયંતિ નિમિત્તે યોજાયો હતો. તેમણે કૃષિ, પશુપાલન, મત્સ્યઉદ્યોગ અને ખાદ્ય પ્રક્રિયા ક્ષેત્રોમાં ₹5,450 કરોડથી વધુના પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન પણ કર્યું અને લગભગ ₹815 કરોડના અન્ય પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ કર્યો.
યોજનાના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો:
આ યોજનાનો મુખ્ય લક્ષ્ય કૃષિ ક્ષેત્રમાં સર્વાંગી વિકાસ લાવવાનો છે.
- ઉત્પાદકતામાં વધારો: ખેતીમાં નવી ટેક્નોલોજી, સુધારેલા બિયારણ અને આધુનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ વધારીને પાકનું ઉત્પાદન વધારવું.
- પાક વૈવિધ્યકરણ (Crop Diversification): ખેડૂતોને પરંપરાગત પાકો ઉપરાંત વધુ નફાકારક અને આબોહવા-અનુકૂળ પાકો તરફ વળવા પ્રોત્સાહિત કરવા.
- પાણી અને જમીનનું સંરક્ષણ: માઇક્રો-ઇરીગેશન જેવી સુવિધાઓ દ્વારા સિંચાઈ સુધારવી અને જમીનના સ્વાસ્થ્યને જાળવી રાખવા પર ભાર મૂકવો.
- માળખાગત સુવિધાઓનું નિર્માણ: પાક લણ્યા પછી થતા નુકસાનને ઘટાડવા માટે પંચાયત અને બ્લોક સ્તરે સંગ્રહ (Storage) અને કોલ્ડ ચેઇન જેવી માળખાગત સુવિધાઓમાં સુધારો કરવો.
- સરળ ધિરાણ (Credit) સુવિધા: ખેડૂતોને ટૂંકા અને લાંબા ગાળા માટે સરળતાથી કૃષિ લોન અને નાણાકીય સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવી.
- યોજનાઓનું સંકલન: આ યોજના 11 મંત્રાલયોની 36 જેટલી હાલની યોજનાઓનું સંકલન કરીને એકીકૃત કૃષિ સહાય પ્રણાલી ઊભી કરશે, જેનાથી ખેડૂતોને બધી યોજનાઓનો લાભ એક જ છત નીચે મળી રહેશે.
આ યોજનાનો હેતુ 100 ઓછા પ્રદર્શન કરતા કૃષિ-જિલ્લાઓને 6 વર્ષ માટે ₹24,000 કરોડના વાર્ષિક ખર્ચ સાથે આવરી લેવાનો છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ઉત્પાદકતા વધારવા, પાક વૈવિધ્યકરણને પ્રોત્સાહન આપવા, સિંચાઈ અને સંગ્રહમાં સુધારો કરવા અને ધિરાણની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. તેનું મુખ્ય ધ્યાન કૃષિ અને સંલગ્ન પ્રવૃત્તિઓ પર રહેશે. આ યોજના 11 મંત્રાલયોની 36 યોજનાઓના સંતૃપ્તિ-આધારિત સંકલનને સુનિશ્ચિત કરે છે, જેનો સીધો લાભ 1.7 કરોડ ખેડૂતોને થશે. કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ અને નીતિ આયોગના સહયોગથી જિલ્લા કલેક્ટરો દ્વારા જિલ્લા-સ્તરીય યોજનાઓ તૈયાર કરવામાં આવશે. ડિજિટલ ડેશબોર્ડ, કિસાન એપ અને જિલ્લા રેન્કિંગ સિસ્ટમ પારદર્શિતા, સુલભતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરશે.
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પુસા કેમ્પસમાં કઠોળ ઉત્પાદકો, AIF અને પશુપાલન અને મત્સ્યઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા ખેડૂતો સાથે લાઇવ વાર્તાલાપ કર્યો હતો
PM Dhan Dhanya Krishi Yojana:તેનો લાભ કેવી રીતે મેળવવો?
પ્રધાનમંત્રી ધન ધન્ય કૃષિ યોજના દ્વારા સરકાર નાના અને સીમાંત ખેડૂતોને આધુનિક અને નફાકારક ખેતી તરફ દોરી જવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આ યોજના કૃષિ ઉત્પાદનમાં વધારો કરશે, તેમજ ખેડૂતોને વિવિધ પાકો ઉગાડવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે જેથી તેમની આવકમાં વધારો થાય. પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવા માટે ટકાઉ કૃષિ પદ્ધતિઓ અપનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે.
લણણી પછી ઉત્પાદનનું નુકસાન અટકાવવા માટે પંચાયત અને બ્લોક સ્તરે સંગ્રહ સુવિધાઓ મજબૂત બનાવવામાં આવશે. આ ઉપરાંત સિંચાઈ સુવિધાઓમાં સુધારો કરવામાં આવશે અને ખેડૂતોને સસ્તા અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ લોન આપવામાં આવશે જેથી તેઓ ખેતીમાં રોકાણ કરી શકે અને ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારી શકે.
1.7 કરોડ ખેડૂતોને સીધો લાભ મળશે
સરકારનું માનવું છે કે આ યોજનાનો સીધો લાભ લગભગ 1.7 કરોડ ખેડૂતોને મળશે. આ યોજનાની જાહેરાત બજેટમાં થઈ ચૂકી હતી અને હવે તેને કેબિનેટ તરફથી લીલી ઝંડી મળી ગઈ છે.
ખેડૂતોને થનારા ફાયદા:
આ યોજનાથી દેશના અંદાજે 1.7 કરોડ થી વધુ ખેડૂતોને સીધો લાભ થવાની અપેક્ષા છે.
- આવકમાં વધારો: ઉચ્ચ ઉત્પાદકતા અને સારા બજારભાવને કારણે ખેડૂતોની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
- ખેતીમાં આધુનિકતા: ખેતીની નવી પદ્ધતિઓ અપનાવવાથી કૃષિ કાર્યો વધુ કાર્યક્ષમ અને ઓછા ખર્ચાળ બનશે.
- નુકસાનમાં ઘટાડો: લણણી પછીના સંગ્રહની સુવિધાઓ સુધરવાથી ખેડૂતોના પાકનો બગાડ ઘટશે અને તેમને તેમના ઉત્પાદનનો સારો ભાવ મળશે.
- પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન: પ્રાકૃતિક અને ટકાઉ ખેતીની પદ્ધતિઓ અપનાવવામાં મદદ મળશે, જે જમીનના સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ છે.
- સરકારની મદદ: જિલ્લા સ્તરે યોજનાઓ તૈયાર થશે, જેમાં જિલ્લા કલેક્ટર અને કૃષિ યુનિવર્સિટીઓનો સહયોગ લેવાશે, જેથી ખેડૂતોની જરૂરિયાતો અનુસાર યોજનાનું અમલ થઈ શકે.
